ຈາກ John Gursoy — ຂໍ້ຄິດສະທ້ອນກ່ຽວກັບປັນຍາ ແລະ ສັງຄົມ

ລັດຖະບານ ແລະ ນ້ໍາໜັກຂອງຄວາມຂັດແຍ້ງ

ທຸກລັດຖະບານມີພາລະກິດທີ່ຈະປະຕິບັດໃນນາມຜົນປະໂຫຍດສາທາລະນະ — ຄວາມປອດໄພ, ການຄວບຄຸມ, ຄວາມສະເຫີນສະຫຼຸບທາງເສດຖະກິດ, ແລະ ຄວາມຕໍ່ເນື່ອງຂອງຊາດ. ຄວາມຮັບຜິດຊອບເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຄວາມຈິງ. ພວກມັນບໍ່ແມ່ນຕົວເລືອກ. ແຕ່ປັນຍາປະດິດໄດ້ວາງລັດຖະບານໄວ້ໃນຄວາມຂັດແຍ້ງທາງໂຄງສ້າງທີ່ພວກເຂົາບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂໄດ້ງ່າຍ.

ໃນດ້ານໜຶ່ງ, ລັດຖະບານຖືກຄາດຫວັງໃຫ້ປົກປ້ອງປະຊາຊົນຈາກການປ່ຽນແປງຢ່າງຮວດເຮວ — ໂດຍສະເພາະຄວາມກັງວົນວ່າເທັກໂນໂລຊີອາດຈະແທນທີ່ແຮງງານມະນຸດ ຫຼື ທໍາໃຫ້ລະບົບສັງຄົມບໍ່ສະເຫີນສະຫຼຸບ. ໃນອີກດ້ານໜຶ່ງ, ບໍ່ມີລັດຖະບານໃດທີ່ສາມາດຫຍຸດຢັ້ງຄວາມກ້າວໜ້າຂອງເທັກໂນໂລຊີໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງ. ການເຮັດແບບນັ້ນຈະອ່ອນແອການແຂ່ງຂັນທາງເສດຖະກິດ, ສ້າງຄວາມສ່ຽງໃຫ້ກັບການປ້ອງກັນຊາດ, ແລະ ຖອຍຫຼັງພື້ນທີ່ທັງໝົດໄປຫຼາຍປີ ຫຼື ເຖິງຂັ້ນຫຼາຍທົດສະວັດ.

ນີ້ສ້າງຄວາມຕຶງຄຽດອີກຊັ້ນໜຶ່ງ. ລັດຖະບານຈໍາເປັນຕ້ອງສະໜັບສະໜູນບໍລິສັດໃຫຍ່ທີ່ຈ້າງງານປະຊາຊົນຫຼາຍລ້ານຄົນ ແລະ ຮັກສາເສດຖະກິດໃຫ້ສະເຫີນສະຫຼຸບ. ແຕ່ບໍລິສັດເຫຼົ່ານັ້ນເອງກໍ່ໃຊ້ເທັກໂນໂລຊີຂັ້ນສູງເພື່ອຮວບຮວມກໍາໄລ, ຫຼຸດຜ່ອນການພຶງພາແຮງງານ, ແລະ ນໍາໃຊ້ຈຸດອ່ອນໃນລະບົບການຄວບຄຸມ. ໃນສະພາບແວດລ້ອມນີ້, ການນໍາໃຊ້ໃນທາງຜິດບໍ່ໄດ້ມາຈາກສະຖາບັນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງມາຈາກບຸກຄົນທີ່ຮຽນຮູ້ວິທີຈັດການກັບໂຄງສ້າງເກົ່າເພື່ອຜົນປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ.

ເມື່ອເວລາຜ່ານໄປ, ຄວາມກົດດັນນີ້ນໍາໄປສູ່ການທົບທວນຄືນ. ລັດຖະບານເລີ່ມຕົ້ນຮັບຮູ້ວ່າມີພຽງແຕ່ບາງພາກສ່ວນທີ່ຍັງຄົງມີຄວາມແຂງແຮງ — ພະລັງງານ, ໂຄງສ້າງພື້ນຖານ, ແລະ ການແຂ່ງຂັນຂອງມະນຸດ. ເມື່ອອັດຕະໂນມັດຂະຫຍາຍຕົວ, ແມ່ນແຕ່ເສົາຫຼັກທາງວັດທະນະທໍາເຊັ່ນກິລາກໍ່ພັດທະນາເປັນລະບົບທີ່ຮອງຮັບໂດຍເທັກໂນໂລຊີ, ແລະ ຄາດຫວັງໃຫ້ຮັບພາລະບົດບາດທາງເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມຄຽງຄູ່ກັບອຸດສາຫະກໍາດັ່ງເດີມ.

ລັດຖະບານບໍ່ໄດ້ຕໍ່ຕ້ານປັນຍາ.

ມັນກໍາລັງພະຍາຍາມປະສານ ຄວາມໄວກັບຄວາມຮັບຜິດຊອບ.

ກົດໝາຍ ແລະ ນ້ໍາໜັກຂອງອິດທິພົນ

ຄວາມຍຸດຕິທໍາແມ່ນພື້ນຖານຂອງຊັບສິນ, ລະບຽບ, ແລະ ຄວາມໄວ້ວາງໃຈທາງສັງຄົມ — ແລະ ມັນຈໍາເປັນຕ້ອງຄົງຢູ່ແບບນັ້ນ. ແຕ່ໃນໄລຍະເວລາ, ສ່ວນສໍາຄັນຂອງລະບົບກົດໝາຍທົ່ວໂລກໄດ້ເຄື່ອນໄປສູ່ການຄ້າ. ຄວາມຊັບຊ້ອນທາງກົດໝາຍໄດ້ກາຍເປັນແບບຮູບທຸລະກິດ, ທີ່ໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນກັບຂະໜາດ, ຊັບພະຍາກອນ, ແລະ ຄວາມອົດທົນ ຫຼາຍກວ່າຄວາມຍຸດຕິທໍາ ຫຼື ຄວາມຊັດເຈນ.

ປັນຍາປະດິດຈະບໍ່ບໍລະທໍາຄວາມຍຸດຕິທໍາ; ມັນຈະເປີດເຜີຍຄວາມບໍ່ສອດຄ່ອງຂອງມັນ. ນັກກົດໝາຍ ແລະ ຜູ້ຮ່າງກົດໝາຍບໍ່ໄດ້ຖືກຄຸກຄາມໂດຍປັນຍານັ້ນເອງ, ແຕ່ໂດຍການຫາຍໄປຂອງຄວາມຄຸ້ມເຄືອ. ອະຄະຕິທີ່ຝັງຢູ່ໃນຂະບວນການ, ການເຂົ້າເຖິງ, ແລະ ພາສາ ຈະຍາກຂຶ້ນໃນການປົກປ້ອງ ເມື່ອການຕີຄວາມ ແລະ ການໃຫ້ເຫດຜົນ ບໍ່ແມ່ນຂອງກຸ່ມເພີ່ມອີກຕໍ່ໄປ.

ໃນໄລຍະເວລາ, ເສັ້ນແບ່ງໃໝ່ຈະປາກົດ — ບໍ່ແມ່ນລະຫວ່າງສານກັບປະຊາຊົນ, ແຕ່ລະຫວ່າງ ຄວາມຍຸດຕິທໍາ ແລະ ສິດພິເສດ. ບົດບາດຂອງກົດໝາຍຈະປ່ຽນຈາກການປົກປ້ອງສາຍເລືອດ, ອິດທິພົນ, ແລະ ຄວາມນິ່ງຂອງສະຖາບັນ ໄປສູ່ການຮັບໃຊ້ບຸກຄົນຢ່າງເທົ່າເທັມ, ໂດຍບໍ່ຄໍານຶງເຖິງຮູບຮ່າງ, ພາສາ, ສາສະໜາ, ຫຼື ອໍານາດ.

ຄໍາຖາມທີ່ຍາກຕ້ອງຖືກຖາມ: ຖ້າມີນັກກົດໝາຍຫຼາຍລ້ານຄົນໃນໂລກ, ເປັນຫຍັງຄວາມຍຸດຕິທໍາຍັງຊ້າ, ເຂົ້າເຖິງຍາກ, ແລະ ບໍ່ເທົ່າເທັມ? ການຊ້າບໍ່ແມ່ນຄຸນຄ່າ. ຄວາມຊັບຊ້ອນບໍ່ແມ່ນສິນທໍາ. ສະພາບເຫຼົ່ານີ້ຍັງຄົງຢູ່ ບໍ່ແມ່ນເພາະຄວາມຍຸດຕິທໍາຍາກ, ແຕ່ເພາະຄວາມບໍ່ສົມດຸນໄດ້ຖືກຍອມຮັບເປັນປົກກະຕິ.

ຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະຫຍຸດຢັ້ງການປະສົມປະສານເທັກໂນໂລຊີເຂົ້າໃນລະບົບກົດໝາຍຈະລົ້ມເຫລວ. ປະຫວັດສາດບໍ່ໄດ້ມອບລາງວັນໃຫ້ກັບການຕໍ່ຕ້ານຄວາມຊັດເຈນ. ໃນເວລາຕໍ່ໄປ, ຄຸນນະສົມບັດຈະສໍາຄັນກວ່າໃບຮັບຮອງ, ແລະ ຄວາມຊື່ສັດຈະສໍາຄັນກວ່າຕໍາແໜ່ງ. ເມື່ອການປ່ຽນແປງນີ້ສໍາເລັດ, ຄວາມຍຸດຕິທໍາຈະບໍ່ຖືກແທນທີ່ — ມັນຈະ ສໍາເລັດຜົນ.

ກົດໝາຍໃນຍຸກແຫ່ງຄວາມໄວ

ເທັກໂນໂລຊີໄດ້ປ່ຽນແປງຄວາມສຳພັນຂອງປະຊາຊົນກັບຂໍ້ມູນ. ຄຳຖາມທີ່ເຄີຍຕ້ອງອາໄສການນັດໝາຍ, ຄົນກາງ, ແລະ ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍສູງ ບັດນີ້ສາມາດສຳຫຼວດໄດ້ທັນທີ. ການປ່ຽນແປງນີ້ບໍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນເພື່ອແທນທີ່ນັກກົດໝາຍ; ມັນເກີດຂຶ້ນເພື່ອເປີດເຜີຍຄວາມບໍ່ມີປະສິດທິພາບທີ່ເຄີຍຖືກຍອມຮັບເນື່ອງຈາກບໍ່ມີທາງເລືອກ.

ເມື່ອການເຂົ້າເຖິງຄວາມເຂົ້າໃຈກາຍເປັນທັນທີ ແລະ ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຕ່ຳ, ລະບົບທີ່ສ້າງຂຶ້ນເທິງການຊ້າ ແລະ ຄວາມຄຸ້ມເຄືອ ເລີ່ມຮູ້ສຶກບໍ່ສອດຄ່ອງ. ນັກກົດໝາຍບໍ່ແມ່ນກົດໝາຍ, ເຊັ່ນດຽວກັບສານບໍ່ແມ່ນຄວາມຍຸດຕິທໍາໂດຍອັດຕະໂນມັດ. ກົດໝາຍແມ່ນໂຄງສ້າງ; ຄວາມຍຸດຕິທໍາແມ່ນຜົນລັບ. ການສັບສົນລະຫວ່າງສອງສິ່ງນີ້ເຮັດໃຫ້ຄວາມຂັດແຍ້ງດຳເນີນຕໍ່ໄປຍາວນານ.

ປັນຍາປະດິດບໍ່ໄດ້ຕັດສິນຄຳຕັດສິນ — ແລະ ມັນບໍ່ຄວນເຮັດແບບນັ້ນ. ແຕ່ມັນໄດ້ປ່ຽນແປງຄວາມຄາດຫວັງ. ປະຊາຊົນປະສົບກັບຄວາມຊັດເຈນກ່ອນ — ແລ້ວຈຶ່ງຕັ້ງຄຳຖາມວ່າເປັນຫຍັງການເຂົ້າເຖິງຄວາມຍຸດຕິທໍາຍັງຊ້າ, ມີຄ່າໃຊ້ຈ່າຍສູງ, ແລະ ຊັບຊ້ອນເກີນຄວາມຈຳເປັນ. ຄຳຖາມນັ້ນຈະບໍ່ຫາຍໄປ, ບໍ່ວ່າຈະມີການຕໍ່ຕ້ານແນວໃດ.

ການສຶກສາ ແລະ ຄຳຖາມເກີດຂຶ້ນ

ຄຳຖາມໜຶ່ງກຳລັງປາກົດຢ່າງເງີຍໆຂ້າມຫຼາຍຮຸ່ນ: ເທັກໂນໂລຊີເກີດຈາກການສຶກສາ ຫຼື ການສຶກສາໄດ້ເລີ່ມຕິດຕາມເທັກໂນໂລຊີ? ຄຳຖາມນີ້ເຄີຍເປັນສິ່ງທີ່ຄາດຄິດບໍ່ໄດ້ໃນອະດີດ, ແຕ່ໃນມື້ນີ້ມັນໄດ້ກຳນົດຄວາມບໍ່ແນ່ນອນທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ.

ລະບົບການສຶກສາແບບດັ່ງເດີມຖືກສ້າງຂຶ້ນສຳລັບໂລກທີ່ຄວາມຮູ້ຫາຍາກ, ການເຂົ້າເຖິງຖືກຈຳກັດ, ແລະ ການກ້າວໜ້າຕ້ອງອາໄສເສັ້ນທາງຍາວແລະເປັນເສັ້ນຕົງ. ລະບົບເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຜະລິດວິສະວະກອນ, ອາຈານ, ແລະ ສະຖາບັນທີ່ຮູບຮ່າງເທັກໂນໂລຊີສະໄໝໃໝ່. ແຕ່ເງື່ອນໄຂທີ່ເຮັດໃຫ້ໂຄງສ້າງນັ້ນມີເຫດຜົນ ໄດ້ປ່ຽນແປງແລ້ວ.

ບໍລິສັດເທັກໂນໂລຊີຍັງຄົງເວົ້າເຖິງການສະໜັບສະໜູນການສຶກສາ, ມະຫາວິທະຍາໄລ, ແລະ ການຄົ້ນຄວ້າ. ແຕ່ຫຼາຍຄົນຫນຸ່ມສາວບໍ່ໄດ້ປະສົບກັບສະຖາບັນເຫຼົ່ານີ້ເປັນປະຕູສູ່ຄວາມເຂົ້າໃຈອີກຕໍ່ໄປ, ແຕ່ເປັນພາລະການເງິນທີ່ຜູກພັນກັບຄວາມລ່າຊ້າ. ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຂອງການສຶກສາທາງການເພີ່ມຂຶ້ນ, ໃນຂະນະທີ່ການເຂົ້າເຖິງຄວາມຮູ້ທີ່ໃຊ້ໄດ້ກາຍເປັນທັນທີ, ທົ່ວໂລກ, ແລະ ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງອິດສະຫຼະຈາກຫ້ອງຮຽນຈິງ.

ຮຸ່ນໃໝ່ກໍ່ຕັ້ງຄຳຖາມອື່ນ: ຖ້າຂໍ້ມູນມີຢູ່ທັນທີ, ຖ້າທັກສະສາມາດຮຽນໄດ້ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ແລະ ຖ້າປັນຍາປະດິດສາມາດຊ່ວຍເຂົ້າໃຈໃນຈັງຫວະສ່ວນຕົວ, ການສຶກສາມີຄວາມໝາຍຫຍັງແທ້? ເປັນການຢືນຢັນ ຫຼື ການປ່ຽນແປງ?

ການສຶກສາຈະບໍ່ຫາຍໄປ — ແຕ່ການຜູກຂາດຂອງມັນຈະຫາຍໄປ. ການຮຽນຮູ້ບໍ່ໄດ້ເປັນຂອງສະຖາບັນອີກຕໍ່ໄປ. ມັນເປັນຂອງຄວາມຢາກຮູ້, ວິໄນ, ແລະ ການເຂົ້າເຖິງ. ປັນຍາປະດິດບໍ່ໄດ້ແທນທີ່ການສຶກສາ; ມັນ ປ່ຽນແປງວ່າການຮຽນເລີ່ມຈາກໃສ ແລະ ໃຜເປັນຜູ້ຄວບຄຸມ.

ບາງລະບົບຈະປັບຕົວໄດ້. ບາງລະບົບຈະປະສົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ. ບໍ່ແມ່ນເພາະການຮຽນຮູ້ລ້າສະໄໝ, ແຕ່ເພາະຄວາມແຂງຕົວບໍ່ສາມາດແຂ່ງຂັນກັບການເຂົ້າເຖິງໄດ້. ດ້ວຍເຫດຜົນນີ້, ເທັກໂນໂລຊີບໍ່ສາມາດຖືກຫຍຸດໄດ້: ມັນເຂົ້າຫາຜູ້ຮຽນໃນບ່ອນທີ່ພວກເຂົາຢູ່, ບໍ່ແມ່ນບ່ອນທີ່ລະບົບກໍານົດໃຫ້ພວກເຂົາຢູ່.